ششم فروردین در فرهنگ ایران باستان روزی ویژه و پرمعناست؛ روزی که بسیاری از موبدان آن را زادروز اشوزرتشت، پیامبر ایرانیان می دانند. این روز در تقویم کهن به نام خرداد روز شناخته می شود و القابی مانند هودرو یا هفدور نیز دارد؛ روزی که گفته می شود «هفتاد و دو رویداد سرنوشت ساز» در تاریخ ایران در آن رخ داده است. به همین دلیل گاهی از آن با عنوان نوروز بزرگ یاد می شود.
در روایات باستانی، وقایع مهمی به ششم فروردین نسبت داده شده است؛ از پیدایش کیومرث و هوشنگ تا روئیدن مشی و مشیانه، اختراع خط توسط جمشید، بر تخت نشستن جمشید، تیراندازی آرش شیواتیر، تولد کیخسرو و حتی روز همپرسگی زرتشت با اهورامزدا.
روز امید نیز نام دیگری است که ایرانیان برای این روز برگزیده اند. باورهای زرتشتی می گوید در این روز زرتشت توانست با خداوند مناجات کند و سعادتِ سال به مردم زمین بخشیده می شود. ایرانیان باستان اعتقاد داشتند «امید»، حتی اگر به چیزی ناشدنی باشد، راه تحقق آن را هموار می کند. همچنین در متون کهن آمده که سوشیانت، رهایی بخش آخرالزمان، در همین روز ظهور خواهد کرد تا جهان را پر از عدل و داد کند.
ششم فروردین همچنین روز شادباش نویسی است؛ رسمی که امروزه کمتر شناخته شده اما ریشه ای بسیار کهن دارد و شاید با نسبت دادن اختراع خط به جمشید پیوند یافته باشد. در این روز مردم آرزوهای نیک خود را برای یکدیگر روی کاغذ می نویسند و گیرنده باید آن را تا سال آینده نزد خود نگه دارد.
آیین های این روز: شامل دود کردن اسپند، نواختن دف، و آب پاشی است. آب در سنت ایرانی نماد پاکی و روشنایی است و پاشیدن آب بر یکدیگر به معنای آرزوی روشنایی و نیکی برای هم است.
ششم فروردین؛ زادروز زرتشت، روز امید و شادباش نویسی
سید حامد واحدی
6 فروردين 1405